ساعت ۴ صبح روز سوم شهریورماه سال ۱۳۲۰ هجری شمسی به سرجوخه ملک محمدی در پاسگاه مرزبانی جلفا در آذربایجانشرقی خبر میدهند لشکری عظیم از ارتش سرخ شوروی به سوی مرز میآید و قصد دارد از «پل آهنی» گذشته و وارد کشور شود. سرجوخه خبر را به تبریز و از آنجا هم به تهران مخابره میکند. از پایتخت دستور میآید که پادگان را تخلیه کنید و بدون هیچ مقاومتی اجازه ورود ارتش شوروی را بدهید. سرجوخه جسور خطاب به سربازانش میگوید: «هرکسی میخواهد، برگردد. من اینجا میمانم. میخواهم از کشور مقابل اجنبیها دفاع کنم.» سرجوخه مصیب ملک محمدی همراه با “سرباز عبدالله شهریاری”، “سیدمحمد راثی هاشمی” و “سرباز دیگری” هم قسم میشوند و میمانند. هنگامی که نخستین نفربر شوروی قصد عبور از پل آهنی را دارد سرباز شهریاری بسوی راننده آن شلیک میکند و سرباز روس را از پای درمیآورد. درگیری سنگینی بین نیروهای کاملاً مسلح ارتش شوروی در یک طرف پل و سرجوخه و ۳ سربازش در طرف دیگر روی می دهد. در نهایت سرجوخه محمدی همراه با دو سرباز دیگرش عبدالله شهریاری و سید محمد راثی هاشمی زیر آتش شدید توپخانه لشکر ۴۷ شوروی شهید میشوند. پیش از آن نفر چهارم برای رساندن خبر ورود لشکر ۴۷ به دستور سرجوخه ملک محمدی ساعتی پیش از شهادت سه همرزمش بسوی تبریز رفته بود.
بیخبری از سرنوشت مرزبانان
خانوادههای این سه ژاندارم ایرانی نزدیک به ۶۰ سال از سرنوشت آنان بیخبر بودند. آنها تصور میکردند پدرانشان از سوی روسها اسیر شده و در اردوگاههای کار اجباری در سیبری زیر فشار کار طاقتفرسا از دنیا رفتهاند تا آنکه در سال ۱۳۸۰ و از طریق یک گزارش خبری صدا و سیما از سرنوشت آنان با خبر گشتند.بنا به اظهارات فرزند یکی از سه ژاندارم فوق، بنیاد شهید جمهوری اسلامی پدر وی را شهید محسوب نمیکند.
یادمان شهدای شهریور ۱۳۲۰
یادمان و مزار این مرزبانان توسط سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران و استانداری آذربایجان شرقی در اسفند ۱۳۸۹ در نقطه صفر مرزی با جمهوری آذربایجان پس از بازسازی، رونمایی شده است.
واکنش فرمانده روسی به رشادت سه سرباز ایرانی
سرلشکر نوویکف، فرمانده لشکر ۴۷ شوروی وقتی متوجه میشود که سربازان ایرانی کشته شدهاند از پل آهنی عبور میکند و وارد خاک کشور میشود. او وقتی میفهمد ۴۸ ساعت است که تنها با ۳ سرباز جنگیده و تنها سه نفر بودند که لشکر عظیم او را با شجاعت زمینگیر کردهاند، به نشانه احترام کلاه از سر بر میدارد و یکی از درجههایش را از روی دوشش باز کرده و روی سینه سرجوخه محمدی میگذارد و از چوپانی میخواهد ۳ سرباز شجاع را به شیوه مسلمانان کنار پل آهنی دفن کند.
تدفین این ۳ سرباز بهخاطر وطنپرستیشان با تشریفات نظامی از سوی لشکر ۴۷ ارتش دشمن صورت گرفت. بر روی سنگ آرامگاه هر سه نوشته شده است : آرامگاه ژاندارم شهید …، که در شهریور ماه ۱۳۲۰ در راه انجام وظیفه با کمال رشادت در مقابل مهاجمین ایستادگی و به درجه رفیع شهادت نائل آمد.
روانشان شاد، یاد و نامشان جاویدان و راهشان پر رهرو باد …
پایان خبر/
- نویسنده : سعید مسیبی
- منبع خبر : ویکی پیدا، کتب تاریخ
